Soğuk zincir acil durum eylem planı nasıl olmalıdır?

Soğuk zincir, aşıların etkinliğini korumak için son derece kritik bir faktördür. Bu nedenle, beklenmedik durumlar karşısında hazırlıklı olmak, sağlık hizmetleri için hayati önem taşır. Acil durum eylem planı, aşıların güvenli bir şekilde korunmasını sağlamak için gerekli adımları içermelidir. Bu plan, potansiyel riskleri belirleyerek, hızlı ve etkili bir yanıt mekanizması oluşturur.

Aile Sağlığı Merkezleri (ASM) için soğuk zincir acil eylem planı aşağıdaki adımları içermelidir:

Dolap Kontrolü ve Önlemler: Aşıları saklamaya uygun bir dolap kullanılmalı, dolap ısısının 2-8 derece arasında sabit kalması sağlanmalıdır. Dolap ısısı sık sık kontrol edilmeli ve otomatik devreye giren jeneratör veya güç kaynağı bulundurulmalıdır. 

Soğuk Zincir Kırılması Durumunda: ATS (Aşı Takip Sistemi) üzerinden gelen çağrılara zamanında cevap verilmeli ve kırılmanın sebebi en kısa sürede bulunmalıdır. Elektrik kesintisine bağlı bir kırılma ise, jeneratör veya kesintisiz güç kaynağı ile ilgili sorun varsa ilgili servisler acilen aranmalıdır. 

Aşı Transferi: Kırılma durumunda aşılar bir an önce aşı nakil kaplarına aktarılmalı ve bu aktarım ATS üzerinden yapılmalıdır. Nakil sırasında donma riskini ortadan kaldırmak için, donmuş buz akülerinin önüne 2-8 derece arasında saklanmış buz aküleri ile bariyer oluşturulmalıdır. 

Yetkililere Bildirim: İlçe Sağlık Müdürlüğü soğuk zincir sorumlu hekimi, ulaşılamazsa soğuk zincir sorumlu sağlık personeli ve en son İl Sağlık Müdürlüğü’ndeki soğuk zincir sorumlusu aranmalıdır. 

Tamir ve Nakil: Mevcut durumda tamir yapılamayacaksa aşıların başka bir yere nakli sağlanmaya çalışılmalıdır. Nakil için belirlenen sıra, aşı dolabının üzerinde asılı olan acil eylem planında yer almaktadır. 

1. Dolap Kontrolü ve Önlemler: Aşıları saklamaya uygun bir dolap kullanılmalı, dolap ısısının 2-8 derece arasında sabit kalması sağlanmalıdır. Dolap ısısı sık sık kontrol edilmeli ve otomatik devreye giren jeneratör veya güç kaynağı bulundurulmalıdır. 
2. Soğuk Zincir Kırılması Durumunda: ATS (Aşı Takip Sistemi) üzerinden gelen çağrılara zamanında cevap verilmeli ve kırılmanın sebebi en kısa sürede bulunmalıdır. Elektrik kesintisine bağlı bir kırılma ise, jeneratör veya kesintisiz güç kaynağı ile ilgili sorun varsa ilgili servisler acilen aranmalıdır. 
3. Aşı Transferi: Kırılma durumunda aşılar bir an önce aşı nakil kaplarına aktarılmalı ve bu aktarım ATS üzerinden yapılmalıdır. Nakil sırasında donma riskini ortadan kaldırmak için, donmuş buz akülerinin önüne 2-8 derece arasında saklanmış buz aküleri ile bariyer oluşturulmalıdır. 
4. Yetkililere Bildirim: İlçe Sağlık Müdürlüğü soğuk zincir sorumlu hekimi, ulaşılamazsa soğuk zincir sorumlu sağlık personeli ve en son İl Sağlık Müdürlüğü’ndeki soğuk zincir sorumlusu aranmalıdır. 
5. Tamir ve Nakil: Mevcut durumda tamir yapılamayacaksa aşıların başka bir yere nakli sağlanmaya çalışılmalıdır. Nakil için belirlenen sıra, aşı dolabının üzerinde asılı olan acil eylem planında yer almaktadır.